جستجو در سایت :   

دانشگاه قم

دانشکده الهیات و معارف اسلامی

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن وحدیث

عنوان:

تأثیر مجالس مذهبی مطلوب در حفظ و تداوم حیات دینی جامعه از دیدگاه قرآن و روایات

استاد راهنما:

خانم  دکتر طلعت حسنی بافرانی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………..1

فصل اول: کلیات پژوهش و مفهوم شناسی……………………………………………………………………………………2

1-1- کلیات پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………3

1-1-1- اظهار مسأله پژوهش………………………………………………………………………………………………..3

1-1-2- سوالات پژوهش…………………………………………………………………………………………………..4

1-1-2-1- سوالات اصلی…………………………………………………………………………………………..4

1-1-2-2-  سوالات فرعی………………………………………………………………………………………….4

1-1-3- ضرورت انجام پژوهش………………………………………………………………………………………….5

1-1-4-  اهداف و کاربردهای پژوهش………………………………………………………………………………..6

1-1-5-  روش انجام پژوهش…………………………………………………………………………………………….6

1-1-6- پیشینه پژوهش……………………………………………………………………………………………………..7

1-1-7- فرضیات پژوهش………………………………………………………………………………………………..10

1-1-8-  جنبه جدید بودن و نوآوری پژوهش…………………………………………………………………….11

1-2- مفهوم شناسی پژوهش………………………………………………………………………………………………….12

1-2-1- مجالس……………………………………………………………………………………………………………12

1-2-2- مجالس مذهبی…………………………………………………………………………………………………13

1-2-3- حیات دینی………………………………………………………………………………………………………13

1-3- تاریخچه مجالس مذهبی…………………………………………………………………………………………..16

1-3-1- مطالعه انواع مجالس مذهبی در زمان پیامبر و ائمه معصومین(علیهم‌السلام)………………………………….16

1-3-1-1- مطالعه برگزاری مجالس مذهبی توسط اهل بیت(علیهم السلام)……………………………………………20

1-3-1-2-  جهت‌گیری مجالس مذهبی پس از شهادت امام حسین(علیه‌السلام)…………………………………21

1-3-2-  تاریخچه مجالس مذهبی در ایران………………………………………………………………………26

1-3-2-1- هجرت امام رضا‌علیه‌السلام به ایران………………………………………………………………..27

1-3-2-2- مهاجرت اهل بیت حضرت موسی بن جعفر‌ و امام رضاعلیهم‌السلام به ایران………….27

1-3-2-3- استقرار شیعیان مهاجر و شکل گیری شهر مقدس قم……………………………………29

1-3-2-4- ورود حضرت فاطمه معصومه‌سلام‌الله‌علیها به قم……………………………………………….29

1-3-2-5- برگزاری مجالس مذهبی بعد از شهادت حضرت امام رضاعلیه‌السلام……………………………..30

1-3-2-6- دوران آل بویه؛ رسمیت یافتن مجالس مذهبی در ایران…………………………………30

1-3-2-7- دوران سلجوقیان؛ حیات مخفی…………………………………………………………………32

1-3-2-9- دوران تیموریان؛ پیدایش مجالس مذهبی “روضه”……………………………………….33

1-3-2-10- دوران صفویه؛ اوج تعظیم شعائر……………………………………………………………..34

1-3-2-11- دوران افشاریان و زندیان؛ عصر افول و رکود……………………………………………34

1-3-2-12- دوران قاجار؛ غلبه ی زواید و حواشی بر اصل………………………………………….35

1-3-2-13-  دوران پهلوی؛ سیاست دوگانه………………………………………………………………..37

1-3-2-14- تأثیر مجالس مذهبی در پیروزی انقلاب اسلامی……………………………………….38

جمع­بندی……………………………………………………………………………………………………………………………..39

فصل دوم……………………………………………………………………………………………………………………………..40

کارکردهای  مجالس مذهبی در احیای دین با بهره گیری ازآیات و روایات…………………………………………40

2-1- اهمیت جماعت و مجالس در اسلام………………………………………………………………………………..41

2-2-  برپایی مجالس مذهبی از دیدگاه قرآن و روایات………………………………………………………………44

2-2-1- برپایی مجالس مذهبی از دیدگاه قرآن………………………………………………………………….45

2-2-1-1- انواع شعائر با در نظر داشتن آیات قرآن کریم………………………………………………………50

2-2-2- برپایی مجالس مذهبی از دیدگاه روایات………………………………………………………………56

2-3- جایگاه مجالس مذهبی مطلوب در حفظ و تداوم حیات دینی جامعه……………………………………62

2-3-1- کارکرد عبادی:………………………………………………………………………………………………….62

2-3-1-1- تبیین معارف دینی:…………………………………………………………………………………..64

2-3-1-2- فراهم سازی زمینه تهذیب نفس:………………………………………………………………..65

2-3-1-3-  اظهار روایات و معارف اهل بیت:……………………………………………………………….67

2-3-2- کارکرد سیاسی………………………………………………………………………………………………….68

2-3-2-1-  مجالس مذهبی ابزار مبارزه سیاسی اهل بیت (علیهم السلام)…………………………………………………69

2-3-2-2- رزمایش سیاسی………………………………………………………………………………………71

2-3-2-3- افزایش روحیه جهاد و شهادت طلبی و ظلم ستیزی در برابر دشمنان………………73

2-3-2-4-  افزایش معرفت و بصیرت در مخاطبان………………………………………………………75

2-3-2-5- افزایش روحیه تولی و تبری……………………………………………………………………..77

2-3-3- کارکرد تربیتی…………………………………………………………………………………………………..81

2-3-3-1- ذکر خدا…………………………………………………………………………………………………82

2-3-3-2- معرفی الگو های برتر و نمونه های ناپسند………………………………………………….84

2-3-3-3- یادآوری نعمت های الهی…………………………………………………………………………86

2-3-3-4- یادآوری مرگ و قیامت…………………………………………………………………………….88

2-3-4- کارکرد فرهنگی………………………………………………………………………………………………..90

2-3-4-1- حفظ و استمرار هویت و فرهنگ دینی……………………………………………………….90

2-3-4-2-  تقویت و گسترش ادبیات و هنرهای مذهبی……………………………………………….91

2-3-4-3-  شکل گیری مراکز دینی-فرهنگی………………………………………………………………92

2-3-5- کارکرد اجتماعی……………………………………………………………………………………………….94

2-3-5-1- افزایش وحدت و همبستگی اجتماعی………………………………………………………..94

2-3-5-2- از میان رفتن طبقات اجتماعی ظاهری………………………………………………………..96

2-3-5-3- تقویت ارتباطات دینی………………………………………………………………………………98

2-3-6- کارکرد روانشناختی…………………………………………………………………………………………..99

2-3-6-1- برانگیختن عواطف دینی…………………………………………………………………………..99

2-3-6-2- تکرار و تلقین……………………………………………………………………………………….101

2-3-6-3- برقراری ارتباط مستقیم و چهره به چهره…………………………………………………..104

2-3-6-4-  ایجاد آرامش  روحی…………………………………………………………………………….108

جمع بندی………………………………………………………………………………………………………………………….112

فصل سوم: آسیب شناسی مجالس مذهبی……………………………………………………………………………….113

3-1- واعظان و ذاکران………………………………………………………………………………………………………..114

3- 1-1- عدم تجهیز به اندیشه‌های ناب و مستدل…………………………………………………………..117

3- 1-2-  غفلت از تهذیب نفس…………………………………………………………………………………..118

3- 1-3-  غلو…………………………………………………………………………………………………………….121

3- 1-5-  خرافات در مجالس مذهبی……………………………………………………………………………124

3-1-6- تشدید اختلافات فرقه ای در بین مسلمین………………………………………………………….126

3- 1-7-  افراط و تفریط در طرح مسایل سیاسی…………………………………………………………….127

3- 1-8- برخورد کاسبکارانه………………………………………………………………………………………..128

3- 1-9-  بهره گیری از آهنگ‌های نامناسب و سبک‌های مبتذل(غنا)………………………………………129

3-2- آسیب‌های مربوط به متولیان مجالس مذهبی…………………………………………………………………..132

3-2-1- اکتفا به مداحی و کاستن از برنامه‌های محتوایی شعورمحوری……………………………….132

3-2-2- طولانی شدن برنامه مجالس مذهبی…………………………………………………………………..135

3-2-3- بی توجهی به نماز اول وقت…………………………………………………………………………….135

3-2-4- اسراف و چشم و هم‏چشمی…………………………………………………………………………….136

3-3-1-  فراهم آوردن زمینه آزار و اذیت برای دیگران…………………………………………………….138

3-3-2-  آسیب رساندن به بدن…………………………………………………………………………………….139

3-4- آسیب های مشترک در هر سه رکن………………………………………………………………………………140

3-4-1- ریا و تظاهر……………………………………………………………………………………………………140

3-5- بعضی پیشنهادات به مقصود رفع آسیب‌ها………………………………………………………………………..142

جمع­بندی…………………………………………………………………………………………………………………………..145

نتیجه‌گیری نهائی…………………………………………………………………………………………………………………146

منابع و مآخذ………………………………………………………………………………………………………………………148

الف. منابع عربی………………………………………………………………………………………………………….148

ب. منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………..152

ج. مقالات…………………………………………………………………………………………………………………..158

د. پایان نامه…………………………………………………………………………………………………………………160

ه. منابع مجازی…………………………………………………………………………………………………………….160

چکیده

مجالس مذهبی از مردمی­ترین محافل و مجامع می باشد که حول محور قرآن و سنت اهل بیتعلیهم السلام و تعظیم شعائر دینی فعالیت می­کند. با در نظر داشتن گستردگی و فراگیری این مجالس و همچنین دارا بودن ویژگی­های منحصربفردی زیرا حضور گسترده اقشار مختلف مردم، این مجالس، تأثیر بالایی در زنده و پویا نگه­داشتن دین در جامعه دارند. در قرآن کریم به ویژه در آیات تعظیم شعائر الهی، خداوند مسلمانان را به برگزاری این مجالس ترغیب و تشویق می­نماید. در روایات معصومین علیهم السلام نیز توصیه و سفارشات فراوانی در این زمینه هست. در این پژوهش، ما با بکارگیری روش کیفی و جمع­آوری اطلاعات با بهره گیری از روش کتابخانه­ای بالتبع هستیم تا بتوانیم تأثیر مجالس مذهبی در حفظ و تداوم حیات دینی جامعه از دیدگاه قرآن و روایات را تبیین کنیم. اگر مجالس مذهبی آن­گونه که مورد نظر خدا و اهل بیتعلیهم السلام بوده برگزار شوند، آثار و برکات فراوانی به همراه خواهند داشت و باعث زنده نگه داشتن دین در جامعه و انتقال آن از نسلی به نسل دیگر می­شوند. از مهم­ترین کارکردهای این مجالس می­توان به کارکردهای عبادی، سیاسی، تربیتی، فرهنگی، اجتماعی و روانشناختی تصریح نمود. البته مجالس مذهبی با آسیب­هائی نیز مواجه می باشد،  که بی­توجهی به این آسیب­ها باعث می­گردد که این مجالس از مسیر اصلی خود منحرف شده و حتی باعث کمرنگ شدن دین در جامعه و یا از بین رفتن آن گردد. در نتیجه شناخت و در نظر داشتن کارکردهای مجالس مذهبی و پیراستن آسیب­ها از آن، باعث می­گردد که این مجالس به هدف اصلی خود برسند و دین را در جامعه زنده و پویا نگه دارند و از نسلی به نسل دیگر منتقل کنند

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد: نقد وبررسی نظریه اخباریان پیرامون فهم قرآن کریم با تکیه بر دیدگاه امام خمینی (ره)

مقدمه
در اسلام اساس عبادات بر پایه جمع و جماعت می باشد و هر چند انجام عبادات به صورت فردی هم صحیح می‌باشد، اما عبادات فردی جنبه فرعی و درجه دوم دارد و اساس قرب در عبادات اجتماعی می‌باشد. مانند عبادات جمعی در دین مبین اسلام، برگزاری مجالس مذهبی می باشد، مجالس مذهبی در اسلام دارای سابقه­ای طولانی می باشد و به زمان پیامبراکرم صلی الله علیه و آله برمی­گردد. تأثیر و جایگاه و همچنین کارکرد بی­بدیل این مجالس در حراست و حفاظت از مواریث و شعائر دینی، بسیار ممتاز و برجسته می باشد. خداوند، در قرآن کریم نه تنها اصل برگزاری این مجالس را امضا کرده، بلکه مسلمانان را نیز به برگزاری آن تشویق نموده می باشد. همچنین در نظر داشتن سیره عملی ائمه اطهار علیهم السلام نیز مارا متوجه اهمیت این موضوع می­کند، زیرا می­بینیم که ایشان در دوران حیات پربرکت خود، بیشترین بهره گیری را از این مجالس نموده­اند و از طریق همین مجالس، دین را در جامعه زنده و پویا نگه داشته و نسل به نسل منتقل کرده­اند. مجالس مذهبی آثار و برکات فراوانی به همراه دارد و سرمایه­ای عظیم برای مسلمانان به حساب می­آید و قدرت نفوذ و تأثیرگذاری آن تا حدی می باشد که نمی­توان از آن چشم پوشید و به باروری بیشتر آن نیندیشید. البته این مجالس، با همه فواید و برکاتی که دارند، در معرض آفات و آسیب­های بسیاری نیز هستند، که نمی­توان نسبت به آن­ها بی­تفاوت بود، زیرا که غفلت از این آسیب­ها باعث می­گردد این مجالس از هدفی که مدنظر خدا و اهل بیت علیهم السلام بوده، که همان حفظ و تداوم حیات دینی در جامعه می باشد دور گردد و یا حتی نتیجه عکس داشته باشد و باعث کمرنگ شدن دین در جامعه گردد. در نتیجه در این پژوهش پس از مفهوم شناسی و مطالعه سیر تاریخی مجالس مذهبی، به تبیین تأثیر مجالس مذهبی در حفظ و تداوم حیات دینی جامعه در قالب کارکردهای مختلف مانند کارکردهای عبادی، سیاسی، تربیتی، اجتماعی، فرهنگی و روانشناختی پرداختیم و در نهایت آسیب­های متوجه به این مجالس را مطالعه کردیم، تا بتوانیم با شناخت آثار و برکات این مجالس و زدودن آسیب­ها از آن، این مجالس را به هدف اصلی خود برسانیم و دین را در جامعه زنده و پویا نگه داریم.

تعداد صفحه : 170

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

 :دانلود فایل متن کامل پایان نامه در سایت sabzfile.com

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***