جستجو در سایت :   

 :دانلود فایل متن کامل پایان نامه در سایت sabzfile.com

دانشگاه شیراز

دانشکده علوم تربیتی و روان­شناسی

 پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته روان­شناسی بالینی

 پیش­ بینی سازگاری زناشویی توسط رضایت جنسی و باورهای ارتباطی ناکارآمد زوجین در معتادین تحت درمان با متادون

استاد راهنما

دکتر سید محمدرضا تقوی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

  چکیده

 هدف از این پژوهش مطالعه اثر پیش­بینی­کننده باورهای ارتباطی ناکارآمد و رضایت جنسی بر سازگاری زناشویی در افراد تحت درمان با متادون، اثر پیش­بینی­کننده مدت­زمان مصرف و مدت­زمان درمان با متادون بر باورهای ارتباطی ناکارآمد، رضایت جنسی و سازگاری زناشویی، و همچنین مقایسه گروه درمان نشده با افراد دارای حداقل 6 ماه درمان نگهدارنده در متغیرهای فوق بود.

جامعه آماری شامل معتادان مراجعه­کننده به مراکز ترک اعتیاد شیراز و همسران آن­ها در سال 1392 بود که از میان آن­ها افراد نمونه، به روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شدند. 74 معتاد مراجعه کننده به این مراکز به اتفاق همسرانشان در مطالعه شرکت کردند. روش جمع­آوری داده­ها، از طریق پرسشنامه سازگاری زناشویی اسپنیر، رضایت جنسی لارسون و باورهای ارتباطی ناکارآمد بود. واکاوی داده­ها با بهره گیری از نرم­افزار آماری SPSS نسخه 21 و آزمون t و رگرسیون انجام گردید. میانگین سنی معتادان دریافت­کننده متادون 45 سال بود. میانگین مدت مصرف مواد و مدت درمان آن­ها به ترتیب 17 و 2 سال بود. کمترین و بیشترین اندازه مدت تأهل افراد به ترتیب 3 و 38 سال بود.

یافته­ها حاکی از این بود که مدت­زمان مصرف مواد، سازگاری زناشویی را به صورت منفی پیش­بینی می­کند؛ مدت­زمان درمان اعتیاد فرد باورهای ارتباطی ناکارآمد همسر فرد را به صورت منفی پیش­بینی می­کند؛ باورهای ارتباطی ناکارآمد همسر فرد، در گروه سوءمصرف­کننده مواد (متقاضی ترک) بیشتر از افراد دارای درمان نگهدارنده می­باشد؛ تأثیر باورهای ارتباطی ناکارآمد در پیش­بینی رضایت زناشویی فرد منفی می باشد؛ همچنین تأثیر رضایت جنسی فرد در پیش­بینی رضایت زناشویی همسر مثبت و تأثیر باورهای ارتباطی ناکارآمد فرد در پیش­بینی رضایت زناشویی همسر منفی می باشد.

کیفیت زندگی زناشویی در معتادان اشکال­های بسیاری دارد که اکثر آن­ها در اثر باورهای غلط همسران و همچنین عدم رضایت کافی از ارتباط جنسی می­باشد. پس برگزاری کلاس­های بلندمدت در زمینه آموزش شیوه­های ارتباطی در همسران و نیز به کارگیری روش­های ویژه­ برای اصلاح خطاهای شناختی ضرورت پیدا می­کند. همچنین کیفیت روابط جنسی و عوامل تأثیر گزار بر آن در معتادان با افراد عادی متفاوت می باشد که نیازمند مطالعه دقیق­تر در این زمینه می­باشد.

 کلیدواژه­ها: سوء­مصرف مواد، درمان نگهدارنده با متادون، باورهای ارتباطی ناکارآمد، رضایت جنسی، سازگاری زناشویی

فهرست مطالب

عنوان                             صفحه

فصل اول.. 1

کلیات پژوهش… 2

-1-1 مقدمه. 2

-2-1 اظهار مسئله. 7

-3-1 اهمیت و ضرورت پژوهش…. 10

-4-1 اهداف پژوهش…. 14

-5-1 سؤالات پژوهش…. 16

-6-1 تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای مورد مطالعه. 17

فصل دوم. 19

پیشینه پژوهش… 20

2-1- مروری بر تاریخچه­ی سوءمصرف مواد. 20

2-2- تعاریف و مفاهیم اعتیاد. 21

2-3- انواع مواد مخدر و اثرات جسمی و روانی آنها 24

2-4- روش­های مصرف مواد اعتیادآور. 25

2-5- معضلات ناشی از اعتیاد به مواد مخدر. 26

2-5-1- معضلات جسمی.. 26

2-5-2- معضلات روانی.. 26

2-5-3- معضلات اجتماعی.. 27

2-6- سوابق روانی و صفات خلقی معتادان.. 27

2-7- اشکال درمان سوءمصرف مواد. 29

2-7-1- روش­های دارویی.. 29

2-7-2-  روش­های غیردارویی.. 29

2-8- درمان دارویی اعتیاد به مواد مخدر. 30

2-8-1- سم­زدایی.. 30

2-8-2- درمان نگهدارنده. 32

2-9- باورهای ارتباطی ناکارآمد.. 39

2-10- پیشینه نظری.. 43

2-10-1- عوامل مؤثر بر سازگاری و ناسازگاری زناشویی.. 49

2-10-2- نظریه مبادله در خصوص کیفیت ارتباط. 51

2-10-3- پیش­آیندها و سبک­های ارتباط زناشویی نگهدارنده اعتیاد. 52

2-11- پیشینه پژوهشی.. 54

2-12- فرضیه­های پژوهش…. 58

فصل سوم. 60

روش پژوهش… 61

3-1- جامعه، نمونه و روش نمونهگیری.. 61

3-2- ابزار پژوهش.. 63

3-2-1- مقیاس باورهای ارتباطی ناکارآمد (RBI). 63

3-2-2- پرسشنامه رضایت جنسی لارسون.. 65

3-2-3- پرسشنامه سازگاری زناشویی اسپنیر فرم اصلاح شده (RDAS). 65

3-3- طرح پژوهش.. 66

3-4- روش اجرا 67

3-5- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات… 67

فصل چهارم. 68

یافته‌ها و نتایج… 69

4-1- نتایج مربوط به سؤالات پژوهش…. 69

4-2- نتایج مربوط به فرضیات پژوهش…. 71

فصل پنجم.. 77

بحث و نتیجه‌گیری… 78

5-1- تبیین یافته­ها 78

5-2- تلویحات ضمنی برای درمانگران.. 87

5-3- محدودیت­ها 89

5-4- پیشنهادها 89

منابع.. 91

منابع فارسی… 92

منابع انگلیسی 97……

1-1-        مقدمه

اعتیاد[1] یکی از بزرگترین معضلات و معضلات جوامع بشری از دیرباز تاکنون بوده می باشد که از جنبه­های مختلف رفتاری، اجتماعی، اقتصادی بر زندگی افراد تأثیر منفی می­گذارد و مهم­تر از همه با تأثیر بر ابعاد مختلف سلامت جسمی، معضلات فراوانی را برای فرد، خانواده و جامعه به وجود می­آورد. کمتر پدیده­ای را می­توان پیدا نمود که همانند اعتیاد به طریقی خاموش و تدریجی، تخریبی چنین شگرف بر حیات یک جامعه داشته باشد. همواره محققان در پی کشف تأثیر مصرف موادی زیرا سیگار، هروئین، الکل، حشیش و … بر ابعاد مختلف سلامتی بشر بوده­اند.

مصرف مواد مخدر سابقه­ای طولانی دارد و از زمان باستان به اشکال خاص و تحت علت های گوناگون وجود داشته می باشد. اما «اعتیاد به مواد مخدر» به مثابه وضعیتی خاص، پدیده نسبتاً جدیدی می باشد که از اواخر قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم میلادی شناخته شده می باشد (لوین[2]، 1979).

سوءمصرف مواد[3] و اعتیاد –که به حق در میان مردم به بلای خانمان­سوز شهرت یافته می باشد- پدیده­ای می باشد که ماحصل تعامل عوامل متعدد می­باشد. تمامی صاحب­نظران و متخصصان حوزه اعتیاد بر این امر اتفاق نظر دارند که سوءمصرف مواد را نمی­توان صرفاً مشکلی جسمانی، روانی یا اجتماعی دانست و پیدایش آن را بایستی نتیجه تعامل چندین مشکل دانست (مؤسسه ملی سوء مصرف مواد[4]، 2007؛ به نقل از اکبری زردخانه و جوادی، 1388). یکی از مفاهیم روانی- اجتماعی که در بروز اعتیاد بایستی به آن توجه داشت، نهادها و شبکه روابط متقابل فرد معتاد می باشد. از مهم­ترین نهادها در پدیده اعتیاد، خانواده می باشد (اکبری زردخانه و جوادی، 1388).

یکی از مهمترین عوامل در سوءمصرف و همچنین پرهیز از مواد مخدر، خانواده و چگونگی عملکرد آن می­باشد. پژوهش­ها نشان داده­اند که معضلات در عملکرد خانواده با رفتار ضد اجتماعی، پرخاشگری و اعتیاد ارتباط دارد. در مجموع، ارتباط بین اختلال در عملکرد خانواده و اعتیاد معنادار می باشد (قمری، 1390). بسیاری از تعارضات خانوادگی موجب روی آوردن به مصرف مواد و به صورت متقابل مصرف مواد موجب دامن زدن به آن­ها می­گردد. مانند می­توان به معضلات و اختلال­ها در برقراری ارتباط جنسی با همسر تصریح نمود که پژوهش­های پیشین اهمیت این بعد از روابط خانواده و تأثیر آن بر افزایش تعارضات و کاهش سازگاری زناشویی[5] را نشان داده­اند.

همچنین می­توان برای مسائل و معضلات جنسی و زناشویی اثری متقابل بر روی پدیده­ی اعتیاد درنظر گرفت به طوری­­که علت های گوناگونی برای گرایش به مصرف مواد ذکر گردیده می باشد: بعضی از افراد در پی پذیرفته شدن در جامعه هستند و بعضی دیگر بدین وسیله کوشش می­کنند خود را رشدیافته­تر نشان دهند (جسور[6]، 1984). پژوهش­های پیشین مانند زینالی، وحدت و حامدنیا (1386) در مطالعه زمینه­های روی آوردن به مواد مخدر علت های مختلفی مانند ناراحتی عصبی و روانی، دردهای جسمی، معضلات جنسی و … را دروازه­های ورود به مواد مخدر معرفی می­کنند. همچنین تحقیقات نشان می­دهد که طردشدگی و فقدان ارتباط گرم و عاطفی در بین خانواده­های معتادین بسیار بالاست (املکام و هیرس[7]، 1988). دفتر مطالعات و پژوهش­های ستاد مبارزه با مواد مخدر (1379) در مطالعه مشخصات دموگرافیک معتادان، احساس عدم کفایت و ناتوانی، جدایی و طرد شدن را جزء مهمترین علل گرایش به مصرف مواد مخدر معرفی کرده می باشد.

در مطالعه ارتباط بین مصرف مواد مخدر و معضلات روانی، اجتماعی و رفتاری تحقیقات زیادی صورت گرفته می باشد. در سطح روان­پریش­گرایی (گوسوپ[8]، 1978، به نقل از آیزنک[9]، 1997) و روان­رنجورخویی نظام شخصیتی آیزنک (ویجرز[10]، ویسبک[11]، وودرز[12]، کلر[13]، میشل[14] و بونینگ[15]، 2003) در معتادان به مواد مخدر و افراد عادی تفاوت معنادار هست. به طوریکه سطح آن­ها در معتادان به مواد مخدر بالاتر می باشد. مصرف داروهایی زیرا هروئین، کوکائین، آمفتامین، الکل و نیکوتین موجب آزادسازی دوپامین در مسیرهای عصبی می­شوند (میچل[16]و همکاران، 1989، به نقل از آزاد فلاح، 1379). پس می­توان فرض نمود که آزادسازی دوپامین در مسیرهای عصبی نظام فعال­سازی، ارتباط نزدیکی با حالت­های هیجانی ناشی از مصرف این داروها دارد (آجیل­چی، نادری و قائمی، 1389). پس با در نظر داشتن فعالیت و حساسیت بیشتر نظام فعال­ساز رفتاری و اشکال نظام بازداری رفتاری در افراد مصرف­کننده مواد رفتارهای مهارنشده فرد را افزایش می­دهد که شامل رفتارهای جنسی نیز می­گردد که در اکثر موردها ناخشنودی شریک جنسی را به همراه دارد.

یکی از متغیرهای بسیار مؤثر و مهم در رضایت جنسی[17]، کیفیت و چگونگی ارتباط زوجین با یکدیگر می باشد. پژوهش­های متعدد، ارتباط معنی­دار بین رضایت جنسی و رضایت از تعاملات و ارتباطات زناشویی را به اثبات رسانده می باشد (بانمن و واجل[18]، 1985؛ آکر، 1992؛ داک و بارنس[19]، 1994؛ سیمون و گاگنوس[20]، 2000؛ ویلیام و ساندرا[21]، 2005؛ کولاتا، 2006؛ متز[22]، 2007 به نقل از الیوت و آمبرسون[23]، 2008). بارینتوس[24] (2006) معتقد می باشد که از اندازه رضایت جنسی زوجین می­توان به عنوان وسیله اندازه­گیری تعاملات آنان بهره گیری نمود. بسیاری از مطالعات نشان می­دهد که زوج­ها، بالقوه و پنهانی تعارضاتی پیرامون مسائل جنسی دارند اما آن را به عنوان یک راز تلقی کرده و از اظهار آن اجتناب می­نمایند (اسپوتن[25]، 1996؛ لارسون[26]، 1998؛ سیمون و گاگنوس؛ 2000؛ متز، 2005؛ به نقل از کرو[27]، 2007).

همچنین اگر همسران نیازهای خود را مطرح نکنند و یا در ارتباط با یکدیگر به نیازهای هم پی نبرند و به راه­حل مثبتی جهت دستیابی به نیازهایشان نرسند؛ استرس، ناکامی، سرخوردگی، خشم و درنهایت دل­زدگی بروز پیدا می­کند (جاکوبسن[28]، والدرون[29] و مور[30]،1980). پس یکی دیگر از عوامل بسیار مهم در داشتن خشنودی زناشویی شیوه­ی برداشت و تفکرات منطقی همسران در ارتباط با روابط فی مابین می باشد.

مراحل ترک اعتیاد را می­توان به چهار مرحله که پیش از قصد[31]، مرحله قصد[32]، اقدام[33] و نگهداری[34] تقسیم­بندی نمود و در بعضی مطالعات مراحل ترک، پنج مرحله­ای در نظر گرفته شده می باشد (توکلی قوچانی، آرمات، مرتضوی، 1381). در پژوهش­های پیشین علل و عوامل زیادی برای اقدام به ترک معتادان شناسایی شده می باشد که باعث می­گردد فرد از هر مرحله به مرحله بعد وارد گردد و همچنین ورود به هر مرحله و ادامه درمان باعث تغییرات در زمینه­های مختلف اقتصادی، خانوادگی، اجتماعی و فردی طبقه­بندی شده می باشد.

مراکز درمان با متادون یکی از انواع درمان­هایی می باشد که به مقصود کمک به بیماران و کاستن از معضلات بهداشتی اجتماعی آن­ها توصیه می­گردد. این مراکز به گونه مستقیم و غیرمستقیم روی پیش­آگهی اعتیاد تأثیر می­گذارد. متادون یک ماده صنعتی می باشد که خواص فیزیولوژیک و ضددرد مشابه تریاک دارد اما نشئه­آور به حساب نمی­آید و کنارگذاشتن مصرف آن هم از تریاک و هروئین آسانتر می باشد. در درمان با متادون این ماده به شکل خوراکی و به صورت کنترل شده در مراکز خاص به بیماران تحویل می­گردد (فرهادی­نسب و مانی کاشانی، 1387).

در این پژوهش در پی آنیم که دریابیم درمان نگهدارنده متادون چه تغییراتی در رفتار معتادان و همسران آن­ها در ارتباط با متغیرهای فوق ایجاد خواهد نمود. زیرا که امروزه درمان نگهدارنده با آگونیست­های مواد افیونی درمان اصلی وابستگی در بسیاری از کشورهای جهان می باشد (مناجاتی، 1382).

متادون به مجموعه مواد افیونی تعلق دارد و اکثراً برای معالجه وابستگی به سایر مواد افیونی مثل هروئین، کدئین و مرفین به کار می­رود. متادون یک ماده افیونی مصنوعی می باشد؛ یعنی از مواد شیمیایی و در آزمایشگاه تولید می­گردد (تقوی، 1383). متادون­درمانی، روشی می باشد که در درازمدت جواب می­دهد. طول درمان نوسان داشته و بین 1 تا 20 سال یا بیشتر متغیر می باشد. این درمان ممتد با دوز مناسب، از لحاظ طبی ایمن بوده و مؤثرترین درمان فعلی جهت وابستگی به مواد افیونی محسوب می­گردد (تقوی، 1383).

ارزیابی درمان نگهدارنده متادون (MMT)

بسیاری از معتادان، به خصوص مصرف­کنندگان هروئین قادر نیستند علی­رغم درمان­های مختلف به وضعیت پرهیز مداوم دست یابند و در صورت نبود درمانی محافظت­کننده، به حیاتی ادامه خواهند داد که تا آخر عمر، تنها حول محور تهیه و مصرف مواد دور می­زند. تاکنون MMT موفق­ترین رویکرد در درمان اعتیاد شناخته شده می باشد و موجب کاهش مصرف مواد مخدر، کاهش رفتارهای جنایی و اندازه بازداشت قانونی، کاهش مرگ و میر و افزایش کارکرد شغلی، کاهش ابتلا به ایدز و هپاتیت و سایر بیماری­های عفونی مثل سلِ مقاوم به چند دارو می­گردد (50 درصد از معتادان تزریقی نیویورک HIV مثبت و ناقل ویروس ایدز هستند اما در میان کسانی که از سال 1978، یعنی درست سه سال قبل از پیدایش ایدز، تحت درمان­های MMT بوده­اند، این درصد تقریباً صفر بوده می باشد). افراد تحت درمان MMT حتی اگر ناقل ویروس ایدز نیز باشند، احتمال ابتلای دیگران از طریق آنان بسیار پایین می باشد (عزیزی، 1381).

به این ترتیب، پژوهشگر در این پژوهش به دنبال شکل گیری این هدف مهم می باشد که تعیین کند سهم هریک از عوامل رضایت جنسی و باورهای ارتباطی در پیش­بینی اندازه سازگاری زناشویی در افراد معتاد تحت درمان با متادون چقدر می باشد.

1-2-       اظهار مسئله

اعتیاد عادت یا رفتاری می باشد که اغلب ترک­ کردنش مشکل می­باشد. اعتیاد و وابستگی می­تواند به الکل یا موادمخدر و یا قمار باشد. بسیاری از ما برای مقابله با معضلات زندگی به اعتیاد پناه می­بریم. بهره گیری از الکل، موادمخدر و یا قمار برای مدتی درد یا ترس ما را تسکین می­دهد. اما درنهایت خودش به مشکل تبدیل می­گردد. مشکلی که اغلب روابط و خانواده­ها را از هم می­پاشد (رستگار، 2002؛ ممتازی، 2002؛ به نقل از باقیانی­مقدم، فاضل­پور و رهایی، 1387).

اعتیاد دارای سه مرحله می باشد: مرحله اول آن شروع اعتیاد می باشد. مرحله دوم، مرحله استقرار می­باشد که برای رسیدن به این وضعیت حداقل یک ماه وقت لازم می باشد. مرحله سوم آن اضمحلال و انهدام جسمانی و روانی می باشد که موجبات انحطاط قوای مغزی و فکری می­گردد (نجاری، پژومند و نازپرور، 1381). معتاد بشر ضعیفی می باشد که از واقعیات می­ترسد و جرأت تحمل و رویارویی با آن­ها را ندارد. از ماده اعتیادآور انتظار دارد که به او کمک کند تا از واقعیات بی­خبر بماند و برای او دنیایی خیالی بسازد تا او با تخیلات خود زندگی کند و واقعیات به گونه غیر طبیعی ادراک گردند (همان منبع). در اثر ادامه این طریقه، مواد اعتیادآور صرف نظر از نوع آن اثر خود را از دست می­دهند و در فرد تحمل ایجاد می­کنند. بتدریج مصرف این ماده برای داشتن همان حالت­های اولیه به شکل اجباری درآمده و باعث وابسته شدن جسم و روان فرد می­گردد.

تعداد صفحه :120

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه ارشد : پیش بینی افسردگی بر اساس افکار ناکارآمد و فراشناخت در نواجوانان

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***